İlhan Akansoy BAŞ BAŞA
Ruh hastası mısınız siz yahu
Metin Pamuk İÇİMİZDEN BİRİ
BU MUDUR SİZİN YENİ TÜRKİYE DEDİĞİNİZ?
Av.Dr. Tuncer Özyavuz KRAL ÇIPLAK
PAUL AUSTER'İN -ŞANS MÜZİĞİ
Tulay Hergünlü PRİZMA
Tuzağa Düşme Türkiyem!
Emin Varol- AKLIN YOLU-
Tuz
Deniz AYDEMİR -BURADAN BAKINCA-
YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN “PARALEL” KULLANMA KILAVUZU
Hülya Arslan-KUŞBAKIŞI
KANLA KARIŞIK DEMOKRASİ
  20 Ekim 2014 Pazartesi  TOPKAPI ŞİFRESİ 07:16  YİNE KAFAYI SAPANBAĞLARI’NA TAKTILAR 00:54  MEB HUKUKSUZLUKTA ÖN SIRADA 07:55  DÜNYA GIDA GÜNÜ KİME KUTLU OLSUN? 20:03  TEDBİRİNİZİ ŞİMDİDEN ALIN 09:02  KARTAL HARP –İŞ, GÜRER’İ AĞIRLADI 12:37  BU İNŞAAT KAÇAK MI, DEĞİL Mİ? 12:13  CAMİLER VE DİN GÖREVLİLERİ HAFTASI KUTLU OLSUN 14:49   DANIŞTAY KARARI EMSAL GÖSTERİLDİ 13:40  DEVLET VATANDAŞINA TUZAK KURAMAZ 12:06
Çok Okunanlar
YİNE KAFAYI SAPANBAĞLARI’NA TAKTILAR
Köşe Yazarları
Sami Çelik -Sohbet-
IŞİD İLE PKK, PYD
Osman Güdü -MİMAR GÖZÜYLE
SİYASETİN SLÜETİNDEN GÖRÜNENLER
Mustafa Arslan -MUHABBETLE
TOPLUMSAL CİNNET
Marko PAŞA
SAYIN TEVFİK BEY İLE YENİDEN...
Akif Avcı-AÇILIM-
TÜRKIYE VER DEDİ


Yazara Ait Tüm Yazılar
   İlhan Akansoy BAŞ BAŞA

           iakansoy@hotmail.com
         YA HERRO, YA MERRO
(ya herrü, ya merrü)

Bu tekerlemenin kökeninin nereden kaynaklandığı ile ilgili ben şahsen net bir bilgiye ulaşamadım. Genel olarak kullanıldığı ortam, Türkçede ‘ya hep, ya hiç’ veya ‘ya olur ya olmaz’ gibi bir restleşmenin içinde değerlendiriliyor. Bunun Kürtçe bir deyim olduğunu savunanlar olsa da somut bir bilgi değil.

Yeni kuşak deseniz bu satırları okursa zaten meraktan öte okumayacak. Ama yaşı 40-60 ve üstü olanlar bu tekerlemeyi yaşamları içinde sıklıkla, büyük olasılıkla bir alışkanlık içinde kullanmışlardır ya da en azından duymuşlardır.

Nedir Ya Herro ve Ya Merro?

Neden geçmiş dönemlerde bu tekerleme ağızlarda adeta sakız olmuştur? Gerçekten ya hep, ya hiç demek mi?

Bu soruların cevabını araştırırken aklıma Amasya’da yaşadığım mahallemizde bakkallık yapan Hami ile Kani geldi. Oradan Habil ile Kabil’e sıçradım. Habil ile Kabil olayını biliyorsunuzdur zaten. Hz.Adem’in çocukları, hani iki kardeşten birinin diğerini öldürdüğü hikaye. Belki de ‘Ya Herro, Ya Merro’ ilk orada başladı.

Hami ile Kani’yi benimle birlikte Amasya Şamlar Mahallesi’nde yaşadığım yaşıtım insanlar iyi bilir. Hami sessiz sedasız, mütevazi küçücük bir bakkal dükkanı işletirdi. Bir esnaftı ve bir saygınlığı vardı. Kani ise ondan daha büyük ve çeşit olarak daha fazla ürün pazarlayan hemen Hami’nin yanında daha geniş bir dükkân işletiyordu. O da eşraftandı. Tarihlerin 1965’lı yılları gösterdiği bir günde duyduk ki Hami ile Kani kapışmışlar. Hami ufak tefek, Kani ise deyim yerindeyse ızbandut gibi bir adam. Bizler o tarihlerde çocuğuz tabii. Kavgaya direk müdahil olma gibi bir konumda değiliz, uzaktan izliyoruz. Gönlümüz Hami’den yana.

Çok geçmeden çevreden gelen büyükler kavga edenleri ayırdı. En çok da o ufak tefek Hami’yi Kani’nin üstünden almakta zorlandılar. Hami ayrışmadan sonra şunu söylemişti; hiç unutmam,”Ya herrü, ya merrü; ya Hami, ya Kani. Bundan sonra Şamlar Mahallesi sana da, bana da dar.” Kavganın nedenini sorarsan büyüklerimizden öğrendik ki; Kani dükkânını büyütmek ve mahallede tek olmak istiyormuş ve Hami’ye, “Sat burayı bana” diye teklif götürmüş. Elbette yok pahasına. Hami ne rakam verilirse verilsin kabul etmemiş. Sonunda tehditler birbiri ardına gelmiş. İş bununla da kalmamış Kani, eko-siyasi gücünü kullanıp devletin ilgili tüm kurumlarını Hami’nin üstüne salmış. İşte kıyamet de o zaman kopmuş. O kısa boylu mütevazi Hami, Kani’nin tepesine o zaman binmiş.

Başta da belirttiğim gibi bu tekerlemenin nereden, nasıl kaynaklandığı yönünde net bir bilgiye ulaşmak mümkün olmadı. Ama Hami ile Kani’yi iyi tanırdım. Orada şahit olduğum Hami’nin anlatmak istediği ve uyguladığı, “kaybedecek hiçbir şeyi olamayan biri”nin psikolojisi içinde değerlendirilmeli, diye düşünüyorum.

Bu bağlamda bu ülkenin başbakanı ile Tekel işçileri, ‘ya herro, ya merro’ kavşağına geldiklerinde, Hami gibi küçük yapılı bir adamın, Kani gibi cüsseli birini alaşağı edip tepesine bindiğini de aklı olan göz ardı etmemeli.

Merak edenler için ulaştığım bir bilgiyi de paylaşmak isterim. Herro Ve Merro gerçek ve Lüblanlı Hristiyan iki kardeş. Şu an torunları Amerika’da yaşıyorlar. Bu deyimin dilimize Osmanlı’nın hüküm sürdüğü yıllarda girdiği yönünde görüşler var.

Ya Herro, Ya Merro’nun ikinci bir versiyonu da var. O da aynı kadına aşık olan iki kardeş için kadına tercih hakkını kullanması istemi. Ya Herro’yu, ya da Merro’yu tercih edeceksin. İkisi birden olmaz! Aslında, galiba burada sorulması gereken de şu olmalı:

Herro mu doğru, yoksa Merro mu?
2010-01-31      
Paylaş
Son Yazıları:

Ruh hastası mısınız siz yahu
Kimden ne saklıyorsunuz?
Birlikte bir film çekelim ve izleyelim
Tavşana kaç, tazıya tut
Nedir işin aslı?
Reiki ve türevleri
Artiz Recep
Boşluk dolduran akımlar (1)
İnanışlar, mezhepler ve safsatalar
Paran kadar konuş!
YORUMLAR

Videolu Haberler
 Usta kalemden KURBANYA ÖYKÜLERİ  Pendik Green Park'ta Tecavüz
 SICAKELLER, gönülleri ısıtıyor
 ASFOR Evleri'nde yok yok
 AYGAD'dan Kamuoyuna Duyuru
 Patlayıcı Prof. Dr.Kahriman CHP'de
 Kumkumoğlu aday adayı
 Ateşten Gömleğimizi Giydik
 CHP Hep Hayatımda Oldu
 O güllerin altında mezarlar var
 Çözüm, BİRLİKTE YAŞAMAK İRADESİ
Köşe Yazarları
Nazan Şara Şatana
TOPKAPI ŞİFRESİ
GAK-GAK
KARGADAN AL HABERİ
ANKET
Güvenlik Kodu GxK1T
Sonuçlar
Döviz Kurları
Döviz Kuru
Haber Kategorileri Yandex.Metrica



©2008 Sonsöz Gazetesi (Bu Gazete Basın Meslek İlkelerine Uymaya Söz Vermiştir) Susmayacağız...Susturamazlar!

Reklam: İLETİŞİM  |  KÜNYE